Blog > Komentarze do wpisu
Metody aktywizujące na lekcjach matematyki
Reforma edukacji wymaga od nauczycieli wszystkich przedmiotów wielu zmian w nauczaniu (zarówno od względem merytorycznym, jak i metodycznym). Obecnie zadaniem szkoły jest wyposażenie przyszłego absolwenta nie tylko w odpowiednie umiejętności niezbędne do sprostania wymogom egzaminu gimnazjalnego, ale również przygotowanie do życia we współczesnym świecie.

 

Bardzo ważne jest kształcenie matematyczne, które ma pomóc uczniowi w poznawaniu i zrozumieniu świata, w zdobyciu umiejętności wykonywania obliczeń, przetwarzania oraz interpretowania danych liczbowych, odczytywanie informacji przekazywanych w postaci graficznej. Obecnie matematyka jest niezbędna w każdej dziedzinie życia i obowiązkiem nauczyciela jest uświadamianie tego faktu uczniom oraz mobilizowanie ich do aktywnej postawy w zdobywaniu wiedzy i umiejętności matematycznych.

W zreformowanym nauczaniu ważne miejsce zajmują metody aktywizujące, w których uczeń stara się w sposób czynny zdobywać wiedzę, a nie tylko biernie ją przyjmować. Badania dowodzą, że znacznie dłużej pamięta się informacje zdobyte w wyniku własnych poszukiwań, niż gotowe podane przez nauczyciela. Właśnie metody aktywizujące uatrakcyjniają lekcje oraz sprawiają, że matematyka, staje się przystępniejsza i interesująca.

Zalety aktywizujących metod edukacyjnych:

  • duża aktywność uczniów i nauczyciela;
  • wysoka skuteczność;
  • duża różnorodność i atrakcyjność działania;
  • łączą w sobie elementy zabawy i poważnych działań;
  • mobilizują do szukania nowych rozwiązań;
  • uczą interpretowania i oceniania własnych działań;
  • kształtują nastawienie nauczyciela na potrzeby ucznia;
  • uczą sztuki komunikowania się w grupie i świadomego uczestnictwa w życiu społecznym.

W większości przypadków praca metodami aktywizującymi wymaga podziału na grupy. Warto zastanowić się nad tym. jak powinna wyglądać dobrze przeprowadzona tego typu lekcja, ze zwróceniem uwagi na to:

  • jakie są główne założenia i cele lekcji;
  • jaką rolę ma pełnić nauczyciel;
  • jaki przyjąć schemat pracy w grupach;
  • jak powinna wyglądać wymiana informacji w danej grupie;
  • jak powinna wyglądać wymiana informacji pomiędzy grupami.

Praca w grupach na lekcjach matematyki ma duże walory kształcące i wychowawcze. Dzięki odpowiednio dobranej do tematu lekcji formie pracy zespołowej uczniowie doskonalą swoje umiejętność: twórczego rozwiązywania zadań oraz pogłębiają abstrakcyjne myślenie matematyczne. Szczególne korzyści z pracy w zespole mają uczniowie słabsi. Z własnych obserwacji wnioskuję, że ta forma lekcji ma często decydujący wpływ na zmianę ich postawy, zwiększa ich zainteresowania i pozwala osiągnąć lepsze wyniki w nauce. Dzięki czynnemu udziałowi w pracach grupy i jej osiągnięciach uczniowie słabsi nabierają wiary we własne siły i chętnie uzupełniają wiadomości.

Praca w grupach daje wiele korzyści uczniom:

  • kształci umiejętność komunikowania się i współpracy;
  • uczy przestrzegania przyjętych zasad;
  • zapewnia większe poczucie bezpieczeństwa;
  • wzmacnia wiarę we własne możliwości;
  • umożliwia wzajemne uczenie się od siebie;
  • daje szansę na pokonanie własnej nieśmiałości;
  • zachęca do otwartej dyskusji oraz podejmowania nowych zadań;
  • zwiększa odpowiedzialność za siebie i innych;
  • uczy tolerancji i życzliwości;
  • zwiększa zaangażowanie i motywację do pracy;
  • przygotowuje do publicznych wystąpień

Korzyści dla nauczyciela wynikające z prowadzenia zajęć metodą pracy w grupach:

  • ułatwia aktywizację uczniów;
  • pozwala dobrze zaplanować i wykorzystać czas na naukę uczniów;
  • daje możliwość zajęcia się uczniami słabszymi;
  • pozwala zaspokajać i rozwijać wiele potrzeb edukacyjnych uczniów;
  • daje możliwość lepszego poznania uczniów integruje zespół klasowy.

Lekcja prowadzona metodą pracy w grupach powinna składać się z następujących etapów:

  1. Podanie uczniom celu lekcji. Cel lekcji powinien być jasno i precyzyjnie podany na początku lekcji, ponieważ uczniowie rozumiejąc sens i użyteczność podejmowanych działań, pracują z większym zainteresowaniem.
  2. Podział klasy na grupy o równej liczbie uczniów. Wskazane jest by w każdym zespole byli uczniowie o różnych możliwościach intelektualnych. Najlepsze rezultaty osiągają grupy cztero, pięcioosobowe, gdyż jest to optymalna liczba do podejmowania decyzji i stwarza szanse wykorzystania możliwości każdego ucznia bez wydłużania czasu działania. W licznych grupach nietrudno o chaos i zamieszanie.
  3. Przedstawienie i wyjaśnienie problemu. Podane przez nauczyciela polecenia mogą być jednolite dla wszystkich grup lub zróżnicowane - każdy zespół może wykonywać sobie przeznaczone zadanie.
  4. Podanie zasad pracy w grupach i określenie czasu przeznaczonego na wykonanie zadania. Zasady pracy mogą być różne w zależności od rodzaju lekcji i podawanych do rozwiązania uczniom problemów. Czas pracy powinien być jednakowy dla wszystkich grup i ustalony przed rozpoczęciem pracy zespołowej.
  5. Praca w grupach. Każda grupa powinna wybrać z pośród siebie lidera, który pokierowałby pracą zespołu. Uczniowie mogą też wybrać sekretarza i sprawozdawcę. Nad prawidłowym i sprawnym przebiegiem lekcji musi czuwać nauczyciel.
  6. Omówienie wykonywanych zadań na forum klasy. Wyniki prac grupowych przedstawia sprawozdawca zespołu lub dowolna osoba z grupy, wskazana przez nauczyciela. Rozwiązania kolejnych zadań powinny być zapisane na tablicy i omówione na forum klasy.
  7. Ocena pracy uczniów. Po przedstawieniu wyników przez poszczególnych uczniów nauczyciel musi podsumować i ocenić pracę wszystkich zespołów. Nie w każdym przypadku ocena musi być wyrażona stopniem szkolnym. Oceniać można na przykład słownie, tak by zaspokoić uczniowską potrzebę dowartościowania i uznania. Wszystkim członkom grupy wyróżniającej się z pośród innych można wstawić oceny. O ocenie powinny zadecydować czynniki takie jak: właściwy przebieg współpracy, tempo pracy zespołu, sposób przedstawienia i omówienia wyników na forum klasy.

 

Przykłady metod aktywnych, które można stosować na lekcjach matematyki:


METODA PROJEKTÓW. Uczniowie realizują ..duże" przedsięwzięcie (znacznie obszerniejsze od zadania domowego) w oparciu o przyjęte wcześniej założenia. Zadanie realizowane jest przez uczniów samodzielnie, ale koordynowane jest ono przez nauczyciela. Projekty mają odpowiadać zainteresowaniom uczących się i wiązać działalność praktyczną z pracą umysłową, rozwijać samodzielność, uczyć zbierania danych, dobierania i korzystania ze źródeł, prezentowania wyników. Projekty wykonuje się najczęściej grupowo w dłuższym okresie czasu.

 

METODA GIER DYDAKTYCZNYCH. Metoda oparta na grze, która jest zabawą prowadzoną według ściśle określonych reguł postępowania, prowadzących do konkurowania grających ze sobą. Wśród gier dydaktycznych można wyróżnić:

  • quizowo - turniejowe;
  • planszowe;
  • sytuacyjne;
  • decyzyjne;
  • inscenizacyjne

 

METODA PRZYPADKÓW. Polega na rozpatrzeniu przez grupę uczniów przypadku zawierającego problem. Podstawą tej metody jest zwięzła relacja zdarzenia przedstawiona w formie pisemnej, na taśmie magnetofonowej lub magnetowidowej. Opis zdarzenia nie powinien zawierać wszystkich danych. Po zapoznaniu się z opisem zdarzenia następuje faza uzupełniania informacji. Można wyróżnić dwa typy studium przypadku: uczniowie szukają przyczyn przedstawionego problemu lub wyciągają wnioski  na podstawie analizy opisowej sytuacji uczniowie poszukują rozwiązania problemu

 

METODA SYTUACYJNA. Polega na przeanalizowaniu przed zajęciami opisu sytuacji,  a następnie na dyskusji nad zawartym problemem i przyjęciem określonego rozwiązania oraz
podjęciu decyzji.

 

METODA DYSKUSJI

- Dyskusja związana z wykładem - odmiana dyskusji odnosząca się do wykładu, mająca na celu wyjaśnienie wątpliwości uczących się, co do tez i sformułowań zawartych w wykładzie oraz uzyskiwanie od nich informacji zwrotnej dotyczącej zrozumienia treści.

- Wielokrotna - jest to dyskusja prowadzona w małych grupach. W pierwszej fazie praca przebiega w grupach pod kierunkiem lidera, w fazie drugiej zajęcia mają charakter plenarny, podczas których prezentuje się wyniki dyskusji grupowych oraz wybiera optymalne rozwiązanie.

W grupach dyskutować można nad tym samym zagadnieniem lub problemem, stanowiącym element jakiejś całości.

Burza mózgów - przykład dyskusji polegającej na umożliwieniu uczniom szybkiego zgromadzenia wielu konkurencyjnych lub uzupełniających się hipotez rozwiązania problemu. Można zgłaszać wszystkie pomysły i rozwiązania, w obojętnej formie, tak żeby nawet chwila namysłu nad poprawnością językową nie zmniejszyła pomysłowości. Pomysły nie mogą być oceniane, ani komentowane, a na ich autorów nie spada żadna odpowiedzialność, czy konsekwencja za ich podanie. Cała konstrukcja burzy mózgów polega na tym, aby przerwać komunikację miedzy fazą pomysłów i fazą oceniania pomysłów.

Dyskusja panelowa (dyskusja obserwowana). Charakteryzuje ją istnienie dwóch ciał:

  • dyskutujących ekspertów (panel)
  • uczących się słuchaczy(audytorium)

Najpierw wypowiadają się eksperci, wprowadzając w temat, potem dyskutują między sobą, a następnie głos może zabrać każda osoba z audytorium.

Metaplan - jedna z technik prowadzenia dyskusji zwana inaczej ..cichą dyskusją". Polega ona na tym. że w czasie narady jej uczestnicy tworzą plakat, który jest graficznym skrótem dyskusji. Uczestnicy dyskusji zamiast zabierać glos. zapisują swoje myśli na kartkach określonego kształtu i koloru w krótkiej formie równoważników zdań. Następnie przypinają te kartki do arkusza papieru umieszczonego na tablicy lub planszy.

Dyskusja okrągłego stołu - dyskusja polegająca na swobodnej wymianie poglądów między uczestnikami zajęć, a nauczycielem, przedstawiającym pewien problem, jak również samymi uczestnikami. Charakterystyczną cechą dyskusji okrągłego stołu jest nieformalność i swoboda wypowiedzi wszystkich dyskutantów (bez względu na pozycję).

środa, 02 czerwca 2010, annazsobb